RSS og podkastar

I leksjonen om Informasjonskompetanse vart vi introduserte for RSS. Det er ei forkorting for Really Simple Syndication og er teknologi som gjer det mogleg å abonnere på innhald frå ulike nettstadar. Som Ivar John Erdal seier i leksjonen om Informasjonskompetanse kjem innhaldet til deg, slik ein ikkje treng å oppsøkje det. Slik kan ein overvake store mengder informasjon på relativt kort tid.

Med RSS kan ein blant anna abonnere på nettaviser og bloggar. Dersom elevane opprettar eigne studiebloggar, kan dei deretter abonnere på dei, og slik ha oversikt over nye innlegg som vert publiserte.

I tillegg til å abonnere på nettaviser og liknande, kan ein også abonnere på podkastar. Nrk har ei rekkje radioprogram som kan abonnerast på. Her finn ein alt frå bokprogram, nyhender, samfunnsprogram og dokumentarar. Sjølv har eg akkurat oppdaga at dette er mogleg, og har no byrja å abonnere på program eg synest er både lærerike og underhaldande. 

Her kjem nokre døme på kompetansemål der podkastar kan nyttast i arbeidet. 

Naturfag etter 7.trinn:

- forklare kva som skjer under puberteten og samtale om ulike kjønnsidentitet og variasjon i seksuell oientering

Her kan programmet Juntafil takast i bruk. Dette programmet tek for seg spørsmål rundt ungom sin kropp, seksualitet og kjensler, og dei har legar som svarar på spørsmål frå lyttarane.

Norsk etter 10.trinn: 

- delta i utforskande samtalar om litteratur, teater og film

- gjere greie for nokre kjenneteikn ved hovudgrupper av norske talemål

-  forklare bakgrunnen for at det er to likestilte norske skriftspråk og gjere reie for språkdebatt og språkleg variasjon i Noreg i dag

Podkastar som Diktafon, Bok i P2 og Språkteigen er alle program som kan nyttast her. NRK skildrar Diktafon som Noregs einaste radioprogram om poesi, Bok i P2 inneheld anmeldingar, intervju og reportasjar om norske og utanlandske bøker og i Språkteigen kan ein høyre om nye og gamle ord, ny forsking og rare språkfenomen.

Samfunnsfag i vidaregåande opplæring:

- gjere greie for styreforma og dei viktigaste politiske styringsorgana i Noreg og drøfte fleirtalsdemokratiet i forhold til urfolk og minoritetar

- identifisere grunnleggjande skilnader mellom dei politiske partia i Noreg, og argumentere frå ulike politiske ståstader  

Innanfor dette området finn vi programmet Politisk kvarter som inneheld intervju, kommentarar og analyser. Slik får elevane eit innblikk i dagens politikk i det norske samfunn.

Her har eg samla døma i Nettvibes, eit program der ein kan abonnere på RSSar. 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Kjelder:

Leksjon om Informasjonskompetanse av Ivar John Erdal, henta 18.04.12, frå https://fronter.com/hivolda/links/files.phtml/195835340$399421416$/RomArkiv/6.+Veke+10-12_prcent_3A+Informasjonskompetanse/V12_DKL102_Informasjonskompetanse2.pdf

Kompetansemål:

Naturfag: http://www.udir.no/Lareplaner/Grep/Modul/?gmid=0&gmi=158615&v=5&s=2&kmsid=2508

Norsk: http://www.udir.no/Lareplaner/Grep/Modul/?gmid=0&gmi=158731&v=5&s=2&kmsid=138655

Samfunnsfag: http://www.udir.no/Lareplaner/Grep/Modul/?gmid=0&gmi=158615&v=5&s=2&kmsid=2508

Programskildringar er alle henta frå NRK si podkastoversikt: http://www.nrk.no/podkast/

Gardners intelligenstypar

I 1983 lanserte Howard Gardner teorien om dei åtte intelligensane. Han meinte at alle har ei rekkje intelligensar som fungerar som inngangsportar til fagstoff og læring. For at ein skal få utbytte av desse intelligenstypane er det viktig at skulens undervisning samsvarar med desse inngangsportane. 

Dei åtte intelligenstypane er : 

1.    Språkleg

2.    Logisk-matematisk 

3.    Romlig 

4.    Kropps-kinetisk 

5.    Musikalsk 

6.    Sosial 

7.    Intrapersonleg 

8.    Naturalistisk 

I boka  Mange intelligenser i klasserommet av Armstrong fann eg denne tabellen.

Born som er svært	Tenker	Elsker	Trenger
Språklege	I ord	Lesing, skriving, fortelle historier, leke med ordspill	Bøker, kassetter, skriveredskaper, papir, dagbøker (…)
Logisk-matematiske	Ved å trekke slutninger	Eksperimentere, stille spørsmål, regne (…)	Materialer å eksperimentere med, naturvitenskaplig materiell (…)
Romlege	I bilder og illustrasjoner	Å lage design, teikning, visualisering (…)	Kunst, LEGO-klosser, film, lysbilder (…)
Kropps-kinetiske	Gjennom kroppslige følelser	Å danse, løpe, hoppe, bygge, berøre, gestikulere	Rollespill, drama, bevegelse, ting å bygge med (…)
Musikalske	Via rytmer og melodier	Song, plystring, nynning, slå takten med føtter og hender (…)	Samsang, turer til konserter, å spille musikk hjemme og på skolen (…)
Sosial	Ved å prøve ut ideer på andre	Å lede, å organisere, være saman med andre, manipulere, megle (…)	Venner, gruppeleker, sosiale sammenkomster (…)

                                                            Utdrag frå Figur 3.1:42 I: Armstrong, T (2003) 

I tabellen ser vi korleis elevar med dei ulike intelligensane tenkjer, kva dei elskar og  kva dei treng. Kanskje er dette noko alle lærarar bør vere merksame på? Ein må også vere merksam på at dei fleste menneske har kombinasjonar av desse intelligensane. 

Dersom ein skal koble saman desse intelligensane med IKT-verktøy, kan ein få denne lista. 

1.    Språkleg - tekstprogram

2.    Logisk - matematisk - rekneark

3.    Romlig - biletredigeringsprogram

4.    Kropps-kinetisk - dansematter, Nintendo Wii

5.    Musikalsk - Audacity, komponseringsprogram

6.    Sosial - sisal programvare, GoogleDocs

7.    Intrapersonleg - tankekar, skriveprogram

8.    Naturalistisk - kart, t.d GoogleEarth 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kjelde:  Armstrong, T (2003) Mange intelligenser i klasserommet. Abstrakt forlag

Digitale læringsressursar

Det var først då eg kom på vidaregåande skule eg vart kjend med digitale læringsressursar. Desverre var ikkje alle lærarane like gode til å dra nytte av desse, og vi som elevar fann ofte fram til ressursar som høyrde til læreverka våre sjølve. Eit døme er nettstaden Lokus.

Denne brukte vi blant anna i historiefaget. Her låg alle kapitla innlest som lydbok. Dette vart flittig bruk av dei fleste, særleg dei som pendla med buss fleire timar for dag. I staden for å lese på bussen, kunne ein høyre historieleksa. Når vi då kom heim kunne vi setje oss ned å ta til med oppgåvene, anten dei i boka, eller dei som låg på nettsidene.

Musikkfaget var det faget der vi brukte flest læringsressursar. Desse høyrde ikkje til læreverk, men var likevel svært gode i forhold til emna vi heldt på med.  I høyrelære arbeida vi blant anna med gehørtreningsprogrammet Good Ear. Dette er gratis og ein treng ikkje registrere seg for å nytte seg av programmet.

Her nytta vi også metoden "Omvendt undervisning". Her kan du lese meir om dette. Læraren vår filma då ulike foredrag, og laga ulike instruksjonsvideoar rundt ulike tema som vi kunne bruke. Desse vart nytta etter at vi var komne heim, og slik kunne vi halde fram med læringa sjølv om vi ikkje var til stades på skulen fysisk.

Desse arbeidsmetodane har for meg vore både inspirerande og lærerike. Det har vore kjekt tilnærme seg ny kunnskap på ein ny, og effektiv måte.

Samansette tekstar

Under den andre samlinga i DKL102 arbeidde vi med å lage animasjonsfilm. Dette var eit artig prosjekt, der vi fekk utfordra oss på nye område. Ingen av oss på gruppa hadde laga animsjonsfilm før, men vi er godt nøgde med resultatet.

Før vi kunne byrje å ta bilete til sjølve filmen måtte vi utarbeide eit manus og ein storyboard. Denne prosessen fekk eg diverre ikkje delteke i, men resten av gruppa hadde laga eit godt manus. Slik kom vi raskt i gong med fotograferinga dag to.

Dette var det vi brukte:
-Plastelina til å lage bokstavar o.l.
- Ein liten plastfigur
- Linjal
- Farga papir
- Kamera
- Kamerastativ
- Mikrofon
- MovieMaker

Under fotograferinga av dei ulike "scenene" støytte vi på nokre få problem. Blant anna seig kamerastativet vårt slik vinkelen ikkje vart heilt lik på alle bileta. I tillegg fekk vi litt problem med å synkronisere lyden og filmen akkurat slik vi ville då vi redigerte det heile. Men alt i alt er vi nøgde med resultatet som du kan sjå her:

 

Å lage animasjonsfilm var både kjekt og lærerikt. Vi oppdaga etter kvart kva vi kunne ha gjort annleis, og korleis vi kunna forbetra filmen vår. Dermed har vi lært av våre feil, slik vi kan unngå å gjere dei same feila seinare. Å arbeide kreativt på denne måten er inspirerande og lærerikt. Programmet MovieMaker kan lastast ned utan kostnad og deil fleste skular har eit (eller fleire) digitalkamera som elevane kan nytte. Då er det berre fantasien som set grenser!

"Heller Facebook enn venner"

Det fins både fordelar og ulemper med å kommunisere med andre digitalt. Sylfest Lomheim er redd denne kommunikasjonsforma skal øydeleggje for den naturlege kommunikasjonen mellom folk, og folk er både einige og ueinige i denne påstanden. I ein video gjort av Nrk ser vi korleis nokre skuleelevar reagerar på denne påstanden. Sjå her.

Som ungdommane i denne videoen seier, bruker ein mykje tid på Facebook i dag. Dei fleste ungdommane som har ein Facebook-profiil er gjerne innlogga fleire timar om dagen. Når datamaskina er på, er ein gjerne innlogga på Facebook også. Og med dagens mobilar kan ein også ta med seg Facebook uansett kvar ein er.

Dei fleste brukar Facebook for å halde kontakt med vener, og å halde seg oppdatert på det som skjer rundt en. I dag vert stort sett alt som skjer oppdatert på Facebook. Kven som har gjort det bra på ei skuleprøve, kven som har tatt sertifikat og kven som reiser vekk i helga.

Dette er ein samtale eg og mamma har hatt fleire gongar:
Mamma: "Har du snakka med Helene i det siste?"
Eg: "Ja, eg snakka med ho seinast i går."
Mamma: "Kor då?"
Eg: "På Facebook"
Mamma: "Kallar du det å snakke med henne?"

Både mamma og Lomheim er skeptiske rundt dette med kommunikasjon på Facebook. Kan ein kalle det å snakke med kvarandre? Korleis kan ein eigentleg definere dette? Som Lomheim seier er ikkje mennesket skapt for å bruke all tida si på Facebook og andre sosiale media. Likevel er han open for at vi kan bruke det som eit reiskap. 

Sjølv brukar eg Facebook til å halde kontakt med vener. Og då helst dei som bur andre stadar i landet, men også verda. Når ein har gått på t.d. folkehøgskule og vore på ulike sommarkurs får ein nye vener og desse bur gjerne langt unna. No har eg blant anna ei veninne i Buenos Aires, ei i Nederland, fleire vener i Russland og venner rundt om i heile Noreg. Sidan vi alle er på Facebook er det enkelt å sjå kva dei gjer på, sende ei melding eller bla gjennom fotoalbuma deira.

Men vi må, som Lomheim seier, passe på at Facebook ikkje erstattar den naturlege kommunikasjonen mellom menneske.

Tenkeverktøy

Å bruke tenkeverktøy i arbeidsprosessar og liknande kan vere svært effektiv. Dei fleste kjenner til den kjende metoden der ein teiknar tankekart på papir. Denne måten å arbeide på kan brukast til å ta notat, idemyldre, visualisere og utvikle idear. Når ein arbeidar på papir kan ein oppleve at det blir tungvindt og det er vanskeleg å redigere på tankekartet. Ein kan oppleve at ein får for liten plass, eller at ein vil endre prioritet på nokre av punkta.

Eit godt alternativ til den tradisjonelle å arbeide med tankekart på, er digitale tankekart.  Desse kan enkelt lagrast i elevane sine digitale mapper, slik ein til ei kvar tid har tankekarta samla på same stad. Det har i seinare tid blitt utvikla fleire gode verktøy for interaktive tankekart, blant anna Xmind, Freemind og Mindomo. Som Høiland og Wølner (2007) skriv i boka Fra digital ferdighet til kompetanse bør inngongsterskelen til programma vere lav, og programvarekostnaden på dei aller fleste verktøyprogramma ha ei prisantydning nær gratis (Høiland og Wølner, s. 50) Programma nemnde ovanfor er alle gratis og passar då godt til bruk i undervisningssituasjonen.

Her ser du eit skjermbilete av eit tankekart eg laga i Mindomo då eg arbeida med ei didaktikkoppgåve i musikk. Problemstillinga står i midten og rundt har eg skreve stikkord som eg vil ha med i oppgåva. Ved å arbeide slik får ein enklare oversikt og det er enkelt å gå inn og legge til/fjerne stikkord. Eit stort pluss med Mindomo er at ein enkelt kan samarbeide ved å dele ei lenkje til dei som skal ha tilgong til tankekartet. Slik kan til dømes fleire gruppemedlemmar vere med å fylle inn tankekartet.

-------------------------------------------------------------------------------------------------
Kjelder:
Høiland, T og Wølner, T.A (2007) Fra digital ferdighet til kompetanse (1.utg.) Gyldendahl akademisk

Wikispaces om sosiale media

I fyrste samling på DKL102 har vi arbeida med sosiale media. Vi har oppretta ein eigen Wiki der vi har drøfta tre ulike sosiale media.

Vi fekk i oppgåve å melde oss inn i tre ulike sosiale nettsamfunn.  Alle måtte melde seg inn i Del og bruk, i tillegg valde vi Youtube og Facebook.

Desse tre nettsamfunna er ulike på fleire måtar. Del og bruk er eit nettverk for og av lærarar, pedagogar, forskarar, bibliotekarar og andre som interesserar seg for sosial web, IKT og skule. I dette nettverket kan ein dele erfaringar, auke sin eigen digitale kompetanse og få inspirasjon til korleis ein skal utnytte denne. Ein kan dele denne infromasjonen gjennom ulike forum, ein chat og ein intern wiki.

Sida verka i starten litt overveldande og vanskeleg å navigere på. Ein kan verte nokså forvirra i alt mylderet av innlegg og kommentarar som ligg på sida, men etter kvart som ein blir kjend med den skjønar ein korleis den fungerar. Då kan ein finne masse nyttige og relevante tips til akkurat det ein er på jakt etter.

Youtube er nok ein nettstad dei fleste forbindar med underhaldning, sidan ein her kan finne videoar av alt mogleg. Likevel er det mange som publiserar ulike instruksjonsvideoar. No kan ein blant anna lære å sminke seg, spele gitar eller snakke eit nytt språk ved hjelp av små videosnuttar. Nettstaden har ikkje moglegheit for direkte kommunikasjon mellom brukarane, men alle videoane har eit kommentarfelt der ein kan kommentere innhaldet i videoen eller andre ting ein lurer på.

I mars 2012 hadde Facebook 2 627 700 norske brukarar. (halogen.no) Difor treng nettstaden neppe noko nærmare skildring. Dei fleste brukar Facebook til å halde kontakt med vener og familie, publisere bilete, videoar og statusoppdateringar. Men Facebook kan også brukast på ein fagleg måte. Ein kan blant anna opprette sider for ulike personar og ein kan "like" og følgje offentlege personar, t.d. statsministaren Jens Stoltenberg. I tillegg kan ein opprette lukka grupper for klassa eller mindre grupper innad i klasser der ein kan samarbeide om ulike tema.


Ei stor utfordring med bruk av Facebook er at det er kort veg frå det faglege til det sosiale. Om ein skal bruke Facebook i undervisninga er det viktig å vere klar på at det skal brukast fagleg. Som elev (og lærar!) er det enkelt å spore av på denne nettstaden. Det enkelt å navigere på sida, og det skjer noko nytt.


Her er wikien vi oppretta: http://fredagdkl.wikispaces.com/ Her står det også meir om dei ulike nettstadane.

------------------------------------------------------------------------------------------
Kjelder: 

Norske brukere i sosiale media henta frå http://www.halogen.no/tjenester/losninger/sosiale-medier/norske-brukere-i-sosiale-medier/ 6.5.2012